101 Okey Kuralları: El Açma, Çift Açma, İşleme ve Ceza Puanları
Mehmet Fatih İçin · · 7 dk okuma
101 Okey, klasik okeyle aynı taşlarla oynanır ama oyunun mantığı tamamen farklıdır. Klasik okeyde perlerini ıstakanda gizli tutup tek seferde bitirirsin; 101'de ise elini masaya açarsın, yerdeki perlere taş işlersin ve oyun boyunca ceza puanı biriktirmemeye çalışırsın. Adını da açılış şartından alır: elini açabilmek için perlerinin toplam değeri en az 101 olmalıdır. Bu rehberde 101 Okeyin en yaygın kurallarını anlatıyorum. 101, okey ailesinin en çok yerel kural farkı taşıyan oyunudur; puanlar ve cezalar masadan masaya değişebilir, bu yüzden oyuna başlamadan masadakilerle anlaşmak önemlidir.
Taşlar, gösterge ve dağıtım
Klasik okeydeki 106 taş kullanılır: dört renk, 1'den 13'e ikişer taş ve iki sahte okey. Gösterge ve okey taşı aynı mantıkla belirlenir: göstergenin bir üst sayısındaki aynı renk taş okeydir, sahte okey de o elde okey taşını temsil eder. Klasik okeyin taşları ve perleri için okey nasıl oynanır rehberine bakabilirsin.
Fark dağıtımdadır: 101'de oyunu başlatacak oyuncuya genelde 22, diğer oyunculara 21 taş dağıtılır. Daha fazla taş, daha uzun ve daha hesaplı bir el demektir.
Elini açmak: 101 şartı
Sıran geldiğinde, perlerinin toplam sayı değeri en az 101 ise elini açabilirsin. Değer, taşların üzerindeki sayıların toplamıdır. Örneğin kırmızı 11-12-13 serisi 36 eder; dört renkli 10 kütü 40 eder. Okey taşı, yerine geçtiği taşın değerini alır.
El açmak zorunlu değildir; ama açılmamış elle kalan oyuncu el sonunda ağır ceza yer. Açmadan önce sıran geldikçe yine ortadan ya da yandan taş çekip bir taş atarsın. Elini açtıktan sonra perlerini masaya koyarsın ve oyun senin için yeni bir aşamaya geçer.
Çift açmak
101 yerine çift ile de el açılabilir. Yaygın kurala göre en az 5 çift (aynı renk ve sayıda iki taş) gerekir. Çift açmanın riski vardır: çift açan oyuncunun el sonundaki cezası genelde iki katına çıkar. Bazı masalarda çift açan oyuncu sonradan yere seri ya da küt per açamaz, yalnızca çift indirebilir; masaya göre değişir.
Yere işlemek
Elini açmış bir oyuncu, sırası geldiğinde masadaki herhangi bir oyuncunun perlerine uygun taşları ekleyebilir; buna işleme denir. Örneğin yerde mavi 5-6-7 serisi varsa, mavi 4 ya da mavi 8 bu seriye işlenebilir. Elini henüz açmamış oyuncu işleme yapamaz.
Okey taşı yerde bir perin içinde duruyorsa, okeyin temsil ettiği gerçek taşa sahip oyuncu genelde o taşı koyup okeyi alabilir. Bu kural her masada uygulanmaz; oyuna başlamadan konuşulması gerekenlerden biridir.
İşlek taş
Yerdeki bir pere işlenebilecek bir taşı atmak, sıradaki oyuncuya bedava hamle vermek demektir. Bu yüzden 101'de işlenebilecek, yani işlek taşı atan oyuncuya ceza yazılır. Yaygın ceza 101 puandır. Okey taşını atmak da ceza gerektiren durumlardandır. Hangi durumların işlek sayılacağı ve cezanın miktarı masadan masaya değişebilir.
Eli bitirmek
Elindeki bütün taşları perlere ya da işlemeye kullanıp son taşını atan oyuncu eli bitirir. Eli bitiren oyuncu genelde -101 puan yazar; 101'de puan ceza olduğu için eksi puan ödüldür. Okey taşını atarak bitirmek ve çift açmış olarak bitirmek, diğer oyuncuların cezasını genelde ikiye katlar.
El sonu ceza puanları
El bittiğinde diğer oyuncuların elinde kalan taşlar sayılır ve ceza olarak yazılır. En yaygın uygulama şöyledir:
| Durum | Ceza (yaygın) |
|---|---|
| Elini açmış oyuncu | Elinde kalan taşların sayı toplamı |
| Elinde kalan okey taşı | 101 (masaya göre değişir) |
| Elini hiç açamamış oyuncu | 202 |
| Çift açmış oyuncu | Elindeki ceza iki katı |
| Okey atarak ya da çiftle biten elde | Diğer oyuncuların cezaları iki katı |
| İşlek taş atmak | 101 |
Oyun önceden kararlaştırılan el sayısı kadar (çoğunlukla 9 ya da 11 el) oynanır ve sonunda en az cezası olan oyuncu kazanır. Eşli oynanan 101'de karşılıklı oturan iki oyuncunun puanları toplanır.
Bir el nasıl ilerler? Kısa bir örnek
Diyelim ki elinde kırmızı 10-11-12-13 serisi (46), dört renkli 9 kütü (36) ve mavi 5-6-7 serisi (18) var. Toplam 100 eder; 101'e bir puan eksik. Sıran gelince ortadan çektiğin taş mavi 8 olursa mavi seri 5-6-7-8'e dönüşür, toplam 108 olur ve elini açabilirsin. Açtıktan sonraki turlarda elindeki kalan taşları hem kendi perlerine hem de rakiplerin yere açtığı perlere işleyerek azaltırsın. Elin ne kadar hızlı küçülürse, el sonunda yazılacak cezan o kadar düşük olur.
Aynı örnekte elini açmadan beklemeyi seçersen, rakiplerden biri bitirdiği anda 202 ceza yazarsın. Bu yüzden 101'de “açabiliyorsan aç” yaklaşımı, özellikle elin ortalarında genelde daha güvenlidir. Masadaki diğer oyuncular açmaya başladıysa, el bitmeye yaklaşıyor demektir.
Oyuna başlamadan masada konuşulması gerekenler
- Kaç el oynanacağı ve oyunun eşli mi tekli mi olacağı.
- Çift açma için kaç çift gerektiği ve çift açanın sonradan per indirip indiremeyeceği.
- İşlek taş ve okey atma cezalarının miktarı.
- Yerdeki okeyin, gerçek taşı koyarak alınıp alınamayacağı.
101 için strateji ipuçları
- Açmak için büyük taşlarla perle. 101'e ulaşmanın en hızlı yolu 10–13 arası taşlardan oluşan perlerdir.
- Açtıktan sonra elini hızla küçült. Elde kalan her taş cezadır. İşleme fırsatlarını kaçırma.
- Atacağın taşı iki kez kontrol et. Yerdeki bütün perlere bak; 101 puanlık işlek cezası bir eli tek başına kaybettirebilir.
- Çift açmaya dikkatli karar ver. Çift açmak erken bir çıkış sağlar ama ceza riskini ikiye katlar.
Diğer kural rehberleri: Okey nasıl oynanır, Tavla nasıl oynanır, Batak nasıl oynanır, Pişti nasıl oynanır, King nasıl oynanır.
Kuralları botlara karşı dene
Kuralları okumak bir şey, masada uygulamak başka. Kuralları botlara karşı internetsiz denemek için MasaPlay'i kullanabilirsin. MasaPlay'de Tavla, Okey, 101 Okey, Batak, King ve Pişti var; yanında İsim Şehir, Anlat Bakalım ve Sahtekar gibi parti oyunları ile 15 zekâ ve kelime oyunu bulunuyor, toplam 24 oyun. Botların Kolay, Normal ve Zor seviyeleri var; ilk ellerini Kolay'da oynayıp kuralları oturttuktan sonra zorluğu artırabilirsin. Oyun Türkçe ve İngilizce, iPhone, iPad ve Android'de çalışıyor. Bahis yok; oyun içi jetonlar gerçek paraya çevrilemez. Reklamlar isteğe bağlı, tek seferlik Premium ile kaldırılabiliyor.