Okey Nasıl Oynanır? Okey Kuralları, Per Dizme ve Puan Hesaplama
Mehmet Fatih İçin · · 7 dk okuma
Okey, Türkiye'de kahvehanelerden aile sofralarına kadar en çok oynanan masa oyunlarından biri. Dört kişiyle oynanır, şans ile hesabı dengeli biçimde birleştirir ve kuralları birkaç elde oturur. Bu rehberde taşlardan puanlamaya kadar standart okeyin kurallarını sırasıyla anlatıyorum. Okey bölgeden bölgeye, hatta masadan masaya küçük farklarla oynanır; bu farkların en yaygın olanlarını da yeri geldikçe belirttim. Oyuna başlamadan önce masadakilerle bu ayrıntılarda anlaşmak, el sonunda çıkacak tartışmaların çoğunu baştan önler.
Okey taşları: 106 taş
Okey setinde 106 taş bulunur. Dört renk vardır: sarı, mavi, siyah ve kırmızı. Her renkte 1'den 13'e kadar numaralı taşlar ikişer adet bulunur; bu 4 × 13 × 2 = 104 taş eder. Kalan iki taş, üzerinde sayı yerine bir sembol bulunan sahte okeylerdir. Taşlar oyuncuların önündeki ıstakalara dizilir ve diğer oyuncular göremez.
Dağıtım, gösterge ve okey taşı
Taşlar yüzü kapalı karıştırılır ve beşerli ya da yaygın olarak yediden oluşan destelere ayrılır. Dağıtımdan sonra bir taş yüzü açık şekilde ortaya konur; bu taşa gösterge denir. Göstergenin bir üst sayısındaki aynı renk taş, o elin okey taşıdır. Örneğin gösterge kırmızı 7 ise okey kırmızı 8'dir. Gösterge 13 ise okey aynı rengin 1'idir.
Okey taşı joker gibi çalışır: herhangi bir taşın yerine geçebilir. Setteki iki okey taşının ikisi de bu görevi görür. Sahte okeyler ise o elde okey taşının kendisini temsil eder; yani okey kırmızı 8 ise sahte okey ıstakada “kırmızı 8” olarak kullanılır.
Oyuna başlayacak oyuncuya 15, diğer üç oyuncuya 14 taş verilir. Geri kalan taşlar ortada kapalı olarak durur ve oyun boyunca buradan çekilir.
Sıra nasıl ilerler: çek, diz, at
- 15 taşla başlayan oyuncu, elindeki taşlardan birini sağına (oyun saat yönünün tersine ilerler) yüzü açık atarak oyunu başlatır.
- Sırası gelen oyuncu ya ortadaki desteden kapalı bir taş çeker ya da solundaki oyuncunun az önce attığı taşı alır.
- Taşını aldıktan sonra ıstakasını düzenler ve bir taşı sağındaki oyuncuya atar. Böylece elinde her zaman 14 taş kalır.
Yandan alınan taşın, oyuncunun eline gerçekten yaraması beklenir; bazı masalarda yandan alınan taşın aynı tur içinde geri atılması hoş karşılanmaz. Ortadaki deste bittiğinde kimse bitirememişse el berabere biter ve yeniden dağıtılır.
Perler: seri ve küt
Amaç, elindeki 14 taşın tamamını geçerli gruplara, yani perlere ayırmaktır. İki tür per vardır:
- Seri (sıralı per): Aynı renkten, ardışık sayılardan en az üç taş. Örnek: mavi 4-5-6 veya siyah 9-10-11-12. 1, 13'ün ardından gelebilir (12-13-1); 13-1-2 gibi “dönen” seriler ise genelde kabul edilmez, masaya göre değişir.
- Küt (aynı sayılı per): Aynı sayıda, farklı renklerde üç ya da dört taş. Örnek: sarı 7, mavi 7, kırmızı 7. Aynı renkten iki taş aynı kütte bulunamaz.
Okey taşı her iki per türünde de eksik taşın yerine kullanılabilir. Örneğin elinde siyah 3 ve siyah 5 varsa, okey ile siyah 3-4-5 serisini tamamlayabilirsin.
Eli bitirmek
Ortadan ya da yandan aldığı taşla birlikte elindeki 14 taşın hepsini perlere dizebilen oyuncu, 15. taşı ortaya (desteye) kapalı olarak atar ve ıstakasını açarak eli bitirir. Bitiş üç şekilde olabilir:
- Normal bitiş: Taşlar seri ve kütlerle tamamlanır.
- Okey atarak bitme: Son atılan taş okey taşıdır. Okeyi kullanmak yerine atmak cesaret ister ve bu yüzden daha fazla puan getirir.
- Çifte bitme (çifte gitmek): Perler yerine 7 çift yapılır. Çift, aynı renk ve aynı sayıdaki iki taştır (örneğin iki tane sarı 5). Okey bir çiftin eşi olarak kullanılabilir. Çifte gitmek, eli zorlaştırdığı için normal bitişten daha değerlidir.
Okey puan hesaplama (kahvehane usulü)
Okeyde puanlamanın en yaygın biçimi, herkesin aynı puanla başladığı ve puanların sıfıra doğru düştüğü sistemdir. Başlangıç puanı çoğunlukla 20'dir; bazı masalarda 21 ya da başka bir sayı kullanılır. Puanı ilk sıfırlanan ya da en az puana inen oyuncu oyunu kazanır. Aşağıdaki değerler en yaygın olanlardır; masanıza göre değişebilir.
| Durum | Puan etkisi (yaygın) |
|---|---|
| Normal bitiş | Bitiren dışındaki her oyuncudan 2 puan düşülür |
| Okey atarak bitme | Diğer oyunculardan 4 puan düşülür |
| Çifte bitme | Diğer oyunculardan 4 puan düşülür |
| Çifte giderek okey atma | Diğer oyunculardan 8 puan düşülür |
| Göstergeyi göstermek | İlk turda elindeki gösterge taşını gösteren oyuncu, diğerlerinden 1 puan düşürür |
Bazı masalarda puanlar tersten, yani bitirene puan eklenerek tutulur; mantık değişmez, yalnızca yön farklıdır. Göstergenin hangi turda gösterilebileceği ve kaç puan ettiği de masaya göre değişen kurallardandır.
Yeni başlayanlar için birkaç ipucu
- Okeyi erken harcama. Okey, elin sonunda tek eksik taşı tamamlayan taştır. Erken bir seride kullanmak, sonradan çok daha değerli bir per için elini boş bırakabilir.
- Atılan taşları izle. Sağındaki oyuncunun hangi taşları aldığını izlersen, ona yarayacak taşı atmaktan kaçınabilirsin. Masadaki ikinci kopyalar atıldıysa, o taşı beklemenin anlamı kalmaz.
- Esnek taş tut. Ortadaki sayılar (5–9) hem seriye hem küte daha kolay bağlanır. Uçtaki 1 ve 13'ler daha zor yerleşir.
- Çifte karar vermeyi geciktirme. Elinde baştan 4–5 çift varsa çifte gitmek mantıklı olabilir; ama yarı yolda vazgeçmek genelde iki yönde de zarar verir.
Okey, tek elde değil birçok elin toplamında kazanılan bir oyundur. Her eli bitirmeye çalışmak yerine, rakiplerine taş yedirmemek de puan tablosunda en az bitirmek kadar fark yaratır. 101 Okey ise aynı taşlarla ama açma şartı ve ceza puanlarıyla bambaşka bir oyundur; onu ayrı bir rehberde anlattım.
Diğer kural rehberleri: 101 Okey kuralları, Tavla nasıl oynanır, Batak nasıl oynanır, Pişti nasıl oynanır, King nasıl oynanır.
Kuralları botlara karşı dene
Kuralları okumak bir şey, masada uygulamak başka. Kuralları botlara karşı internetsiz denemek için MasaPlay'i kullanabilirsin. MasaPlay'de Tavla, Okey, 101 Okey, Batak, King ve Pişti var; yanında İsim Şehir, Anlat Bakalım ve Sahtekar gibi parti oyunları ile 15 zekâ ve kelime oyunu bulunuyor, toplam 24 oyun. Botların Kolay, Normal ve Zor seviyeleri var; ilk ellerini Kolay'da oynayıp kuralları oturttuktan sonra zorluğu artırabilirsin. Oyun Türkçe ve İngilizce, iPhone, iPad ve Android'de çalışıyor. Bahis yok; oyun içi jetonlar gerçek paraya çevrilemez. Reklamlar isteğe bağlı, tek seferlik Premium ile kaldırılabiliyor.